Μυωπία – Υπερμετρωπία – Αστιγματισμός

Οδηγίες διαθλαστικών επεμβάσεων

Μοντέρνες τεχνικές διόρθωσης με laser

Μυωπία, υπερμετρωπία και αστιγματισμός

Πρόκειται για 3 πολύ συνηθισμένες διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού, που συμβαίνουν όταν το σχήμα του εμποδίζει την απευθείας εστίαση του φωτός πάνω στον αμφιβληστροειδή, δημιουργώντας προβλήματα στην όραση.

Για να κατανοήσουμε κάπως τη λειτουργία των ματιών μας, που είναι ίσως οι πιο εξελιγμένες οπτικές συσκευές στη φύση, έχοντας τη δυνατότητα να λειτουργούν κάτω από αντίξοες συνθήκες φωτισμού, κόπωσης κλπ., θα επιχειρήσουμε να την περιγράψουμε όσο πιο απλά γίνεται:

Μάτι: Μια τέλεια «συσκευή»

Το μάτι λειτουργεί όπως μία φωτογραφική μηχανή. Το φως εισέρχεται μέσα από τη κόρη του ματιού, δηλαδή από ένα μικρό πέρασμα που λειτουργεί όπως το διάφραγμα του φακού στην κάμερα. Η εικόνα που μεταφέρεται από τις φωτεινές ακτίνες, εστιάζεται πάνω στον αμφιβληστροειδή, όπως ακριβώς ο φακός της φωτογραφικής μηχανής αποτυπώνει την εικόνα πάνω στο φιλμ. Ο έγχρωμος δακτύλιος του ματιού, η ίριδα, ελέγχει την ένταση του φωτός που μπαίνει στο μάτι, ανοίγοντας και κλείνοντας την κόρη του ματιού κάθε φορά που μεταβάλλεται το φως στο περιβάλλον.

Εμμετρωπία

Σε έναν φυσιολογικό οφθαλμό οι εικόνες εστιάζονται ακριβώς πάνω στον αμφιβληστροειδή, κι όταν αυτό συμβαίνει χωρίς τη βοήθεια γυαλιών ή φακών επαφής, τότε λέμε ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος είναι «εμμέτρωπας», δηλαδή η όρασή του είναι «εντός του σωστού μέτρου».

Αμετρωπία

Ωστόσο, πάρα πολλοί άνθρωποι δεν έχουν την ικανότητα να βλέπουν τόσο καθαρά όλα τα αντικείμενα –μακρινά και κοντινά– καθώς το φως δεν εστιάζει ακριβώς στο σημείο που πρέπει. Είναι δηλαδή «αμέτρωπες», πράγμα που σημαίνει ότι η όρασή τους δεν είναι τέλεια χωρίς βοήθεια. Στην επιστήμη της οπτικής, αυτή η αδυναμία του ματιού να εκτελέσει άψογα τη λειτουργία του αποκαλείται διάθλαση.

Τι είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός

Στη μυωπία, ο οφθαλμός είναι μεγαλύτερος από το φυσιολογικό, με συνέπεια να μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα στον κερατοειδή και τον αμφιβληστροειδή (τα δύο οπτικά στοιχεία του οφθαλμού). Έτσι, οι ακτίνες φωτός από τα μακρινά αντικείμενα εστιάζουν μπροστά από τον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα να φαίνονται θολά.

Στην υπερμετρωπία, ο κερατοειδής είναι συνήθως πιο επίπεδος και ο οφθαλμός μικρότερος από το φυσιολογικό, με συνέπεια να μικραίνει η απόσταση ανάμεσα στον κερατοειδή και τον αμφιβληστροειδή. Στην περίπτωση αυτή οι ακτίνες φωτός εστιάζονται, θεωρητικά, πίσω από τον αμφιβληστροειδή.

Στον αστιγματισμό, ο κερατοειδής δεν έχει, συνήθως, τέλεια σφαιρικό σχήμα αλλά ελλειψοειδές, με συνέπεια τόσο τα κοντινά όσο και τα μακρινά αντικείμενα να φαίνονται παραμορφωμένα σε ορισμένες κατευθύνσεις.

Ποιοι μπορεί να παρουσιάσουν μυωπία – υπερμετρωπία – αστιγματισμό

Τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες, χωρίς ιδιαίτερες διακρίσεις από πλευράς ηλικίας. Επίσης, τα άτομα που έχουν γονείς με μυωπία – υπερμετρωπία ή/και αστιγματισμό είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν κάποια από αυτές τις διαθλαστικές ανωμαλίες.

Συμπτώματα
Το πιο κοινό σύμπτωμα της μυωπίας – υπερμετρωπίας ή/και του αστιγματισμού είναι η θολή όραση. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • διπλή εικόνα
  • ασάφεια στην όραση
  • αντανάκλαση ή «φωτοστέφανο» γύρω από έντονη πηγή φωτός
  • στραβισμό
  • πονοκεφάλους
  • κούραση των ματιών

Σε περίπτωση συχνών πονοκεφάλων, για παράδειγμα, καλό είναι να αποκλειστούν πρώτα τα πιθανά προβλήματα όρασης, πριν προχωρήσει ο πάσχων σε πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.

  • Με τις τεχνολογίες και τις τεχνικές που υπάρχουν σήμερα, μπορούμε να προβλέψουμε από τη νεογνική ηλικία αν κάποιο παιδάκι έχει προδιάθεση για μυωπία ή υπερμετρωπία, καθώς και να μετρήσουμε τον αστιγματισμό ήδη στο πρώτο ή το δεύτερο έτος της ζωής!

Διάγνωση

Ένας οφθαλμίατρος μπορεί εύκολα να διαγνώσει μυωπία, υπερμετρωπία ή/και αστιγματισμό κατά τη διάρκεια μιας ολοκληρωμένης οφθαλμολογικής εξέτασης. Η ανάγκη για τον έλεγχο προκύπτει συνήθως όταν οι άνθρωποι, ενήλικες ή και παιδιά, αρχίζουν να παραπονούνται για δυσκολία στην όραση, θολερότητα κλπ.

Παρόλα αυτά, η λαϊκή παράδοση που θέλει τα άτομα που διαβάζουν πολύ ή καταπονούν ιδιαίτερα τα μάτια τους να παθαίνουν μυωπία μετά την ηλικία των 15-20 ετών είναι μάλλον μύθος! Στην πραγματικότητα, η μυωπία, υπερμετρωπία ή/και αστιγματισμός που θα έχει το κάθε άτομο, είναι σχεδόν προδιαγραμμένα γενετικά, και μπορούν να διαγνωσθούν και να αντιμετωπιστούν από τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Αντιμετώπιση

Ο πιο συνηθισμένος τρόπος αντιμετώπισης της μυωπίας και της υπερμετρωπίας, με ή χωρίς αστιγματισμό είναι με γυαλιά ή και φακούς επαφής. Ειδικά οι δεύτεροι, μπορούν να δώσουν εξαιρετική όραση στη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών. Είναι πολύ απλοί, εύκολοι στη χρήση τους και φυσικά έχουν μεγάλα πλεονεκτήματα σε σχέση με τα γυαλιά, κυρίως σε αθλητικές και, γενικά, εντατικές δραστηριότητες. Το μόνο ρίσκο που έχουν, είναι να μεταφέρουν κάποιο μικρόβιο από το εξωτερικό περιβάλλον ή από το δέρμα του ασθενούς, μέσα στον κερατοειδή. Οι στατιστικές δείχνουν ότι 1 στα 1.000 περιστατικά που χρησιμοποιούν φακούς επαφής επί μία δεκαετία, θα κάνει μία σοβαρή κερατίτιδα, δηλαδή μία σοβαρή μόλυνση του κερατοειδούς, ενώ μερικά από αυτά τα περιστατικά θα χρειαστεί να υποβληθούν σε μεταμόσχευση κερατοειδούς για να διορθωθεί το πρόβλημα.
content_content_therapeia_2_1_tn

Η σωστή απόφαση

Στη LaserVision γίνεται λεπτομερής προεγχειρητικός έλεγχος σε όλους τους υποψήφιους για διαθλαστική επέμβαση, με στόχο τόσο τη διαπίστωση της καταλληλότητας του οφθαλμού, όσο και την επιλογή της κατάλληλης τεχνικής, ώστε το αποτέλεσμα της επέμβασης να είναι το καλύτερο δυνατό και με τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια.

Βασικές προϋποθέσεις είναι:

  • κάθε υποψήφιος να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του
  • να υπάρχει σταθερή όραση και διάθλαση για 1 χρόνο και
  • να μην συνυπάρχουν άλλα οφθαλμολογικά προβλήματα

Η ιατρική ομάδα μας, με βάση τον λεπτομερή προεγχειρητικό έλεγχο, θα επιλέξει και θα προτείνει την πλέον κατάλληλη τεχνική για κάθε περίπτωση. Πραγματοποιούμε πολλές διαφορετικές μετρήσεις σε κάθε οφθαλμό, τόσο υποκειμενικές, δηλαδή αυτές που ορίζει o ίδιος ο ασθενής, όσο και αντικειμενικές, δηλαδή αυτές που γίνονται από τα τελευταίας τεχνολογίας αυτόματα μηχανήματα τα οποία διαθέτει το Κέντρο μας.

Η LaserVision εφαρμόζει τα πληρέστερα πρωτό­κολ­λα προεγχειρη­τικού ελέγχου. Το πρωτόκολλο της Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας (Μ.Η.Ν.) μας είναι διεθνώς γνωστό και δι­δάσκεται εδώ και 14 χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Εκτός από τη μέτρηση μυωπίας-υπερμετρωπίας ή/και του αστιγματισμού, άλλες σημαντικές παράμετροι που λαμβάνονται υπόψιν είναι:

  • το πάχος του λεπτότερου σημείου του κερατοειδούς

Αυτό έχει σημασία για τον καθορισμό της τεχνικής και ελέγχεται με 3 διαφορετικές μεθόδους (OCT παχυμετρία, Pentacam, Wavelight Oculyzer II).

  • η ομαλότητα

όχι μόνο της πρόσθιας αλλά και της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς. Αυτό απαιτεί ειδική τεχνολογία (Pentacam, Wavelight Oculyzer II), την οποία και χρησιμοποιούμε σε όλα τα περιστατικά.

  • το επιθήλιο του κερατοειδούς

ελέγχεται με το ειδικό πρόγραμμα του OCT προσθίου ημιμορίου.

  • ο καθορισμός του ακριβή άξονα του αστιγματισμού (όταν υπάρχει)

με 4 διαφορετικές τεχνολογίες (Pentacam, Wavelight Oculyzer II, Cassini, Wavelight Topolyzer Vario).

  • η αυστηρή μελέτη του μεγέθους της κόρης του οφθαλμού

τόσο σε φωτεινές όσο και σε σκοτεινές συνθήκες, με την τεχνολογία Procyon. Αυτό καθορίζει την ποιότητα της όρασης που μπορεί να έχει ένα άτομο μετά την επέμβαση σε πολύ σκοτεινές συνθήκες.

Χειρουργική επέμβαση

Ευτυχώς, η αλματώδης εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης δίνει σήμερα τη δυνατότητα ακριβέστατης και μόνιμης διόρθωσης της μυωπίας – υπερμετρωπίας ή/και του αστιγματισμού με χειρουργική επέμβαση, που αξιοποιεί την τεχνολογία LASER πάνω στον κερατοειδή χιτώνα, με σκοπό την αλλαγή των οπτικών ιδιοτήτων του (το πόσο καλά εστιάζει), ώστε ο οφθαλμός να γίνει εμμετρωπικός και να αποκατασταθεί η όραση. Η επέμβαση αυτή επιτρέπει στο άτομο να βλέπει πολύ καλά, χωρίς γυαλιά ή φακούς επαφής.

Η επέμβαση διόρθωσης της όρασης με LASER εγκρίθηκε από τον FDA (ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων) το 1995. Εκτιμάται ότι περισσότερες από 1.500.000 τέτοιες επεμβάσεις γίνονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ.

LASIK

Πρόκειται για την πιο δημοφιλή και συχνότερα εφαρμοζόμενη τεχνική, εδώ και περίπου 20 χρόνια. Σ’ αυτήν διαχωρίζεται το ανώτερο στρώμα του κερατοειδούς (δημιουργία κρημνού-flap) με femtosecond laser, και στη συνέχεια γίνεται η σμίλευση του κερατοειδούς με Excimer laser για τη διόρθωση μυωπίας, υπερμετρωπίας ή/και αστιγματισμού. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την επανατοποθέτηση του κρημνού στην αρχική θέση του, αφήνοντας την επιφάνεια του οφθαλμού σχεδόν άθικτη.

  • Από το 2006, εφαρμόσαμε για πρώτη φορά LASIK με Femtosecond Laser (χωρίς νυστέρι), με εντυπωσιακή επιτυχία. Το κέντρο μας υπήρξε το πρώτο στην Ελλάδα που εφάρμοσε την τεχνική αυτή, ενώ σήμερα το femtosecond laser χρησιμοποιεί­ται στο 60% περίπου των επεμβάσεων LASIK στις ΗΠΑ.

LASIK Xtra

Πρόκειται για μια συμπληρωματική, προφυλακτική τεχνική, την οποία αναπτύξαμε στη LaserVision, και η οποία χρησιμοποιεί βιταμίνη Β2 (ριβοφλαβίνη) και υπεριώδες φως (UVA) μετά τη συνηθισμένη επέμβαση του LASIK, παρέχοντας μία επιπλέον ασφαλιστική δικλείδα για τη σταθεροποίηση του αποτελέσματος. Αυτό σημαίνει πολύ λιγότερες επανεπεμβάσεις ειδικά σε μεγάλους βαθμούς μυωπίας ή/και αστιγματισμού. Η δική μας εμπειρία στη LaserVision απέδειξε, για πρώτη φορά στην παγκόσμια οφθαλμολογική κοινότητα, ότι η τεχνική LASIK Xtra παρέχει σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα και σταθερότητα και στη διόρθωση της υπερμετρωπίας.

PRK / LASEK / Εpi – LASIK

Η PRK (φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή) αποτελεί παλαιότερη τεχνική, κατά την οποία η επέμβαση γίνεται απευθείας στην επιφάνεια του κερατοειδούς. Παραλλαγές της μεθόδου αναφέρονται με τις ονομασίες LASEK και Εpi – LASIK.